ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ

Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό όν, υποστήριζε ο Αριστοτέλης και αρκετοί άλλοι φιλόσοφοι. Είναι λογικό λοιπόν να θέλει να ζει σε οργανωμένες ομάδες μαζί με άλλους ανθρώπους και γι’ αυτόν τον λόγο πρόθυμα θυσιάζει ή πιο σωστά οριοθετεί μέρος των ελευθεριών του, το λεγόμενο κοινωνικό συμβόλαιο κατά τον Λόκ.
Στις πρώτες μορφές κοινωνικής συμβίωσης τα πράγματα ήταν αρκετά απλά. Όλοι λειτουργούσαν για το συμφέρον της ομάδας και ούτε λόγος για πλουτισμό. Οι σχέσεις ήταν ανταλλακτικές και αφορούσαν υλικά αγαθά, κυρίως τρόφιμα.
Αργότερα έκανε την εμφάνισή του ο καπιταλισμός και όλα περιπλέχτηκαν. Η οικονομία έγινε κυρίαρχος στόχος, το χρήμα κινητήρια δύναμη και ο πλούτος κριτήριο κατάταξης των ατόμων σε τάξεις. Οι κοινωνικές αναταράξεις εξελίχτηκαν σταδιακά σε καθημερινό φαινόμενο και ο καθένας προσπαθούσε να ανελιχθεί στις ανώτερες κοινωνικές και οικονομικές τάξεις.
Κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα, έναν γιγαντιαίο κρατικό μηχανισμό, απόλυτα συστηματοποιημένο με τους δικούς του αυστηρούς κανόνες συμμετοχής των ατόμων. Το σύστημα δεν λειτουργεί μόνο εθνικά, αλλά και παγκόσμια, έχει κοινούς κώδικες ανά τον κόσμο.
Ένα άτομο για να είναι μέλος του θα πρέπει να πληρεί ορισμένες προϋποθέσεις: υποταγή, υπακοή,εργατικότητα, ανοχή και έλλειψη αντιδραστικότητας. Αν βέβαια διαθέτει πλούτο, τότε αυτοδικαίως ανήκει στην καθεστηκυία τάξη.Όποιος τολμά να αντιτάσσεται στο σύστημα, το βρίσκει απέναντί του με υψωμένο το τείχος του, έτοιμο να του επιτεθεί και να τον συνθλίψει.
Για πολλούς ένας τέτοιος άνθρωπος θεωρείται απλά ανόητος, που κλωτσά την τύχη του και καταδικάζει τον εαυτό του στην αφάνεια. Για άλλους θεωρείται επαναστάτης που θα ανατρέψει το σύστημα και θα φέρει την κοινωνική ισότητα και δικαιοσύνη.
Σε κάθε περίπτωση έχει σκεφτεί ποτέ κανείς αν αυτός ο άνθρωπος, ο ανόητος ή επαναστάτης-ανάλογα από ποια οπτική γωνία το βλέπει κανείς- επιτελεί μιαν απλή λειτουργία; Έναν ρόλο προκαθορισμένο από το ίδιο το σύστημα;
Στην ιστορική διαδρομή του κόσμου είναι καταγεγραμμένες πράξεις ανθρώπων που χαρακτηρίστηκαν επαναστάτες, επειδή σε δεδομένη χρονική στιγμή αντιτάχτηκαν στο εκάστοτε σύστημα της εποχής τους.
Και σε αυτήν την κατηγορία πεφωτισμένων, πρέπει να γίνει μία διάκριση: 1) Τους επαναστάτες που θυσιάστηκαν για τα πιστεύω τους και 2) Τους επαναστάτες που αφού ολοκλήρωσαν την επανάστασή τους, έζησαν, καταλαμβάνοντας κάποια θέση στην κρατική εξουσία.
Και όχι ότι είναι κακό να ζήσει κάποιος ή ότι είναι κανόνας να πεθάνει στην μάχη για τα ιδανικά του, αλλά να, η κατοπινή του εξέλιξη και μεταμόρφωση σε μεγαλοαστό δεν συνάδει με το παρελθόν του, ιδίως όταν ακολουθεί τακτικές που μέχρι τότε αντιμαχόταν.
Για παράδειγμα, όταν κατηγορείς τους λίγους για συγκέντρωση του πλούτου και ξεσηκώνεις τον λαό με σκοπό την αναδιανομή του πλούτου, καταλήγοντας αργότερα να έχεις αποκλειστικά μόνος την πλειοψηφία του πλούτου συγκεντρωμένη στα χέρια σου, τότε τι αγωνιστής είσαι; Ή όταν πολεμάς έναν δικτάτορα επειδή σου στερεί την ελευθερία και την δημοκρατία και στην συνεχεία γίνεσαι εσύ δικτάτορας στο όνομα του λαού, τότε πάλι τι είσαι;
Μήπως το σύστημα προβλέπει την ύπαρξη των επαναστατών, ώστε να αποκλείει πιθανές πραγματικές και επικίνδυνες εξεγέρσεις, αφήνοντας αυτές τις ελεγχόμενες επαναστάσεις να κάνουν τον κύκλο τους και μετά όλα να γυρνούν στην προηγούμενη ήσυχη κατάστασή τους;
Βέβαια όταν το σύστημα αντιλαμβάνεται την δύναμη κάποιου από τους επαναστάτες και την πρόθεσή του πραγματικά να αλλάξει τον κόσμο, τότε τον « θυσιάζει » μετατρέποντάς τον σε αιώνιο σύμβολο της επαναστατικότητας. Για τους άλλους, του χεριού του, το μέλλον τους είναι στρωμένο με δάφνες, συγκεκριμένα με άνεση και καλοπέραση, αρκεί φυσικά να αλλοτριωθούν και να δηλώσουν υποταγή στο σύστημα.Τελικά υπήρξαν, υπάρχουν, θα υπάρξουν ποτέ πραγματικοί επαναστάτες;

Κατερίνα Μουρτζίνη

ΚΑΤΙ ΣΑΝ ΔΟΚΙΜΙΟ…..

Σκέφτηκε, η ζωή είναι πουτάνα, γι΄αυτό και δεν πρέπει να την λυπάσαι. Την ξεζουμίζεις και όταν καταλάβεις ότι δεν έχει να σου δώσει κάτι άλλο, τότε την παρατάς, την πετάς σαν στυμμένη λεμονόκουπα.
Το παράθυρο είχε θέα την Ακρόπολη. Ένα τέλειο σκηνικό για ερωτευμένους ή ρομαντικούς. Γι’ αυτόν όμως σ’ αυτήν την περίπτωση φάνταζε ανούσια, σχεδόν αόρατη. Θα προτιμούσε να μην έβλεπε τίποτα, το παράθυρο να ήταν χτισμένο με τούβλα ή στην καλύτερη να έβλεπε σε ακάλυπτο.
Συχνά στην ζωή του ανθρώπου έρχεται η στιγμή που πρέπει να πάρει σοβαρές αποφάσεις για τον ίδιο, την εξέλιξή του, σπανιότερα δε για την ίδια του την ύπαρξη. Τότε δεν μετράνε τα υλικά αγαθά που έχει αποκτήσει στην μέχρι τότε πορεία του, παρά μόνο τα άυλα, πχ η αγάπη που έχει πάρει και έχει δώσει, η φιλία, η συντροφικότητα. Αν σ’ αυτά τα ερωτήματα δώσει περισσότερες αρνητικές απαντήσεις σημαίνει ότι κάπου έχει χάσει τον στόχο του. Ο πλούτος και η πολυτέλεια σε καμία περίπτωση δεν μπορούν ν’ αντικαταστήσουν την αγάπη. Και τότε απορεί σκεπτόμενος: ‘ Τί έκανα και αποθάρρυνα τους άλλους να με αγαπήσουν; Ή τί έπρεπε να κάνω και δεν έκανα ώστε να αγαπηθώ; ’.
Οι σκέψεις είναι η χειρότερη τιμωρία του ανθρώπου. Πολλοί νομίζουν ότι με την λογική μπλοκάρουν το συναίσθημα και αποφεύγουν έτσι τον πόνο. Μόνο που συνήθως οι σκέψεις οδηγούν στο συναίσθημα και στην τρέλα, από τον βομβαρδισμό του εγκεφάλου με πρέπει, γιατί, ερωτήσεις, ερωτήσεις, ερωτήσεις που δεν θέλουν απαντήσεις παρά μόνο συναίσθημα.
Τότε η λύση που πρέπει να δοθεί φαντάζει μονόδρομος. Κλείνει τα αφτιά του και αναισθητοποιείται. Μόνον ο δυνατός επιβιώνει, αυτός που δεν δένεται συναισθηματικά και απλά ζει, απλά διασκεδάζει χωρίς να ενδιαφέρεται για τους άλλους, τις απόψεις και τα αισθήματα που τρέφουν γι’ αυτόν.
Αν πάλι, είναι από τους ανθρώπους εκείνους που χαρακτηρίζονται ως « ευαίσθητοι », τότε τα πράγματα είναι μάλλον δύσκολα και το μέλλον δυσοίωνο. Είναι καταδικασμένος να περάσει την ζωή του παγιδευμένος σε ερωτήσεις, αμφιβολίες, πόνο και απόρριψη, εκτός και αν είναι τόσο τυχερός και έχει δίπλα του ανθρώπους που μόνο τον αγαπούν και δεν τον πλησιάζουν για κάποιον άλλο λόγο,
Τι είναι λοιπόν φρονιμότερο; Η ευαισθησία ή η αναισθησία; Η χαρά ή ο πόνος; Ο προβληματισμός ή η ανεμελιά;
Σε ποια κατηγορία υπάγει ο καθένας τον εαυτό του; Υπάρχουν στην πραγματικότητα στεγανά ή μήπως όλοι μας αποτελούμε μείγματα και των δύο κατηγοριών, με εντονότερη κάποια από τις δύο ανάλογα τις συνθήκες, το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώσαμε και τα βιώματά μας;

Κατερίνα Μουρτζίνη

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΕ ΛΕΧΑΙΝΙΤΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ


[1]Ανδρέας Μπασιλάρης


Εμφανίστηκε στα γράμματα με το φιλολογικό ψευδώνυμο, Ηλίας Καμπίτης. Γεννήθηκε στα Λεχαινά το 1914 και ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές στην Πάτρα. Σπούδασε στην Νομική σχολή της Αθήνας, όπου και έζησε έκτοτε. Πρωτοεμφανίστηκε στην « Ελληνική Δημιουργία » του Σπύρου Μελά. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί σε πολλές εφημερίδες και περιοδικά. Ο ίδιος ασχολήθηκε με την ποίηση, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Αποτέλεσε μέλος του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών και της Εταιρίας Ελλήνων Σκηνοθετών.
Κύρια έργα του αποτελούν: « Φως μέσα από τις γρίλιες » (1949), « Φλογισμένα Χρόνια » (1953), « Με τα φτερά του μύθου » (1972), « Ελεγείο για έναν μικρό τιτάνα » (1976), « Τα χορικά της μεγάλης νύχτας 17 Νοέμβρη » (1979), « Η μεγάλη πορεία » (1981), « Περιμένοντας τους βαρβάρους » (1973) και είναι θεατρικό έργο.
Αποσπάσματα από την ποιητική συλλογή « Κραυγές »:

Αυτός κι Εμείς

Ήταν ένας άνθρωπος κάτω στις φάμπρικες
που όλο φώναζε
κι’ όλο ζητούσε.
Ήταν ίδιος σαν και μας.
Όμως αντί για καρδιά
είχε ένα χρυσό νόμισμα.
Όταν πέθανε
οι άλλοι ξέχασαν τις φωνές του.
Τον τύλιξαν στη σημαία τους,
τον κατευόδωσαν κ’ έκλαψαν.
Αυτοί είχαν καρδιά.



Μυρόφυλλο

« Όχι μην παραδώσουμε
Τα όπλα του αγώνα τα ιερά ».
Αυτός που κάποτε το είπε
τον σκότωσαν σ’ ένα ψηλό βουνό.
Τον πρόδωσαν τα’ αδέλφια του από δειλία.
Τα κορίτσια δεν έκλαψαν το χαμό του
γιατί είχαν πεθάνει,
κι’ η Αντίσταση κι’ η Νίκη κι’ η Λευτεριά.
Αντί για καμπάνες, χτύπησαν πολυβόλα.

[1] « Ανθολογία Ηλείων Λογοτεχνών »- Μορφωτική Ένωση Λεχαινών, « Ηλειακή Γραμματολογία »- Τάκης Δόξας.